Grensoverschrijdend gedrag kan verschillende vormen aannemen. Het gaat om gedrag waarbij iemand de grenzen van anderen overschrijdt, wat leidt tot onveilige situaties op de werkvloer. Dit kan zijn:
Verbale grensoverschrijding zoals cynische opmerkingen, kleinerende uitspraken of openbare kritiek op personen in plaats van op het werk. Denk aan opmerkingen als “Misschien moet jij eerst zelf therapie volgen voor je anderen gaat helpen” of “Als je het niet aankan, moet je je afvragen of je wel op de juiste plek zit.”
Intimidatie en machtsmisbruik door leidinggevenden die schreeuwen, dreigen of medewerkers kleineren. Voorbeelden zijn uitspraken als “Wil je dat iemand straks gewond raakt door jouw gepruts?!” waarbij collega’s erbij staan en zwijgen.
Uitsluiting en isolatie waarbij medewerkers bewust buiten de groep worden gehouden, niet worden uitgenodigd voor overleggen of sociale activiteiten, of waarbij er achter hun rug om wordt gesproken.
Micro-agressie en subtiele vormen van discriminatie die op het eerste gezicht onschuldig lijken, maar cumulatief een grote impact hebben op het welzijn van medewerkers.
Herken je deze signalen in jouw organisatie?
Grensoverschrijdend gedrag is niet altijd direct zichtbaar. Vaak zijn er subtiele signalen die aangeven dat er iets niet klopt in de teamdynamiek:
Medewerkers die zich steeds vaker ziek melden zonder duidelijke medische reden. Het verzuim stijgt, maar de oorzaken blijven vaag. Collega’s die vroeger actief meedachten, worden stil in vergaderingen en trekken zich terug.
De sfeer op de afdeling verandert merkbaar. Het wordt stil in de koffiekamer, mensen vermijden bepaalde collega’s of leidinggevenden, en er ontstaan groepjes die partij kiezen. Goede medewerkers vertrekken zonder duidelijke reden of geven vage antwoorden over hun vertrek.
Nieuwe medewerkers worden getest op loyaliteit aan de groep of krijgen te maken met ongeschreven regels waar ze niet van op de hoogte waren. Er ontstaan spanningen over wie wat doet, maar niemand durft dit bespreekbaar te maken.
